Kısa cevap
İhracat teslimleri KDV'den tam istisnadır; ihracatçı, ihraç ettiği malın veya hizmetin bünyesine giren ve indirimle giderilemeyen KDV'yi iade olarak alabilir. Mal ihracatında istisna gümrük beyannamesinin kapanma tarihindeki dönemde beyan edilir; iade için satış faturaları listesi, gümrük beyannamesi listesi, indirilecek ve yüklenilen KDV listeleri ile hesaplama tablosu verilir. Mahsuben iade miktara bakılmaksızın, nakden iade 50.000 TL'ye kadar rapor ve teminat aranmadan yapılır.
İhracat KDV iadesi nedir?
KDV Kanunu'nun 11. maddesine göre ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler, yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler KDV'den tam istisnadır. İhracat faturasında KDV hesaplanmaz; ancak ihraç edilen malın üretimi veya alımı sırasında ödenen KDV indirilebilir. Hesaplanan KDV olmadığı için bu yüklenim çoğunlukla indirimle telafi edilemez; kalan tutar Kanunun 32. maddesi ve Tebliğdeki usullerle iade edilir.
Bu sayfa, ihracat kaynaklı iadenin üç temel görünümünü bir arada anlatır:
| Mal ihracatı | Hizmet ihracatı | İhraç kaydıyla teslim | |
|---|---|---|---|
| Dayanak | KDVK 11/1-a, 12/1 | KDVK 11/1-a, 12/2 | KDVK 11/1-c, geçici 17 |
| Beyanname kodu | 301 (imalatçıların ihracat bedeline göre iadesi 338) | 302 | "İhraç Kaydıyla Teslimler" kulakçığı |
| Beyan dönemi | Gümrük beyannamesinin kapanma tarihi | Hizmetin tamamlandığı / ifa edildiği dönem | Teslimin yapıldığı dönem; iade ihracatın gerçekleştiği dönemde |
| İade edilen | Bünyeye giren KDV | Bünyeye giren KDV | Tecil edilemeyen KDV |
| Mahsuben iade | Miktara bakılmaksızın raporsuz, teminatsız | 50.000 TL'ye kadar raporsuz; aşan kısım rapor veya teminat | Miktara bakılmaksızın raporsuz, teminatsız |
| Nakden iade | 50.000 TL'ye kadar raporsuz; aşan kısım rapor veya teminat | Miktara bakılmaksızın VİR veya YMM raporu; teminat verilirse iade | 50.000 TL'ye kadar raporsuz; aşan kısım rapor veya teminat |
Mal ihracında KDV iadesi
İstisnanın şartları
Mal ihracatında teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve malın Türkiye gümrük bölgesinden çıkması gerekir. Tebliğ, bir serbest bölgedeki alıcıya yapılan ve serbest bölgeye ulaşan teslimleri ve gümrüksüz satış mağazalarına yapılan teslimleri de ihracat istisnası kapsamında sayar. Yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki ilgililere yapılan teslimler ise vergiye tabidir.
Beyan ve belgeleme
- İstisna, gümrük beyannamesinin kapanma tarihini içine alan dönemde 301 kodlu satırla beyan edilir. İhracat faturası daha önceki bir dönemde düzenlenmiş olsa da beyan dönemi değişmez.
- "Teslim ve Hizmet Tutarı" sütununa, kapanma tarihindeki Resmî Gazete'de yayımlanan Merkez Bankası döviz alış kuruyla TL'ye çevrilen ihracat bedeli; "Yüklenilen KDV" sütununa bünyeye giren KDV yazılır.
- İade istenmeyecekse yüklenilen KDV sütununa 0 yazılır.
- Posta ve hızlı kargo ile ihracat, gümrükçe elektronik ortamda onaylanan ETGB ile tevsik edilir.
Aranan belgeler (Tebliğ II/A-1.1.4.1)
- Standart iade talep dilekçesi
- Satış faturaları listesi
- Gümrük beyannamesi veya listesi (serbest bölgeye ihracatta serbest bölge işlem formu, posta/kargo ihracatında ETGB, gümrüksüz satış mağazalarına teslimde onaylı antrepo beyannamesi)
- İhracatın beyan edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi
- Yüklenilen KDV listesi
- İadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu
İhracatta mahsup ve nakit iade
Tebliğ II/A-1.1.4.1.1 ve 1.1.4.1.2
Mahsuben iade: Mal ihracından kaynaklanan mahsuben iade talepleri, belgelerin ibraz edilmiş olması hâlinde miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan yerine getirilir.
Nakden iade: 50.000 TL'yi aşmayan talepler rapor ve teminat aranmadan yerine getirilir. Aşan kısım vergi inceleme raporu veya YMM tasdik raporuna göre iade edilir. Teminat verilmesi hâlinde iade yapılır; teminat rapor sonucuna göre çözülür.
Mahsup veya nakit iadenin yapılabilmesi için gümrük beyannamesinin ve varsa onaylı özel faturaların teyidinin alınmış olması gerekir. Teyidi gerçekleşen kısma isabet eden tutarın kısmen iadesi mümkündür.
İhraç edilen malın geri gelmesi
Mal geri gelirse ve ithalat istisnasından yararlanılmak isteniyorsa, ihracat istisnası nedeniyle yararlanılan tutarın gümrükte ödenmesi veya teminat gösterilmesi gerekir. İade henüz yapılmamışsa geri gelen mala isabet eden kısım beyannamede düzeltilir; iade alınmışsa geri gelen mala isabet eden tutar gümrükte ödenir.
Hizmet ihracında KDV iadesi
İstisnanın şartları
KDV Kanunu'nun 12/2. maddesine göre bir hizmetin ihracat sayılması için:
- Hizmetin yurt dışındaki bir müşteri için yapılması,
- Hizmetten yurt dışında faydalanılması gerekir.
Tebliğ, istisnanın beyanı için hizmet bedelinin Türkiye'ye getirildiğinin tevsik edilmesini şart koşmaz; ancak iade bedelin döviz olarak Türkiye'ye gelmesinden önce yapılmaz. Faturasında TL karşılığı gösterilen hizmet ihraçlarında bedelin TL olarak getirildiğini gösteren belgelerle de iade yapılabilir.
Aranan belgeler (Tebliğ II/A-2.3)
- Standart iade talep dilekçesi
- Hizmet faturası veya listesi
- Ödeme belgesi (bedelin Türkiye'ye getirildiğini tevsik eden belge, banka dekontu vb.)
- Hizmet ihracatının beyan edildiği döneme ait indirilecek KDV listesi
- Yüklenilen KDV listesi
- İadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu
Hizmet ihracında nakit iade
Hizmet ihracından kaynaklanan nakden iade talepleri, mal ihracatının aksine miktarına bakılmaksızın vergi inceleme raporuna veya YMM raporuna göre yerine getirilir; teminat verilirse iade yapılır ve teminat rapor sonucuna göre çözülür. Mahsuben iadede 50.000 TL'ye kadar rapor ve teminat aranmaz.
Gümrük çıkış beyannamesi ve KDV iadesi
İhracatın kanıtı gümrük beyannamesidir. Uygulamada en çok hata dönem seçiminde yapılır:
- Tescil tarihi değil kapanma tarihi esastır. İç gümrükte işlem gören ihracatta sınır gümrüğünün beyannameyi kapattığı tarih dikkate alınır.
- İhracat bedeli kapanma tarihindeki kurla çevrilir; fatura tarihindeki kur kullanılmaz.
- Beyannamedeki GTİP, miktar ve tutar ile ihracat faturası uyumlu olmalıdır; uyumsuzlukta vergi dairesi gümrük müdürlüğünden bilgi ister.
Liste formatı: GÇB / ETGB listesi.
İhraç kayıtlı teslimlerde KDV iadesi
İmalatçının ihracatçıya ihraç kaydıyla teslim ettiği mallarda KDV tecil edilir, mal 3 ay içinde ihraç edilince terkin olunur; tecil edilemeyen KDV ihracat gerçekleşince imalatçıya iade edilir. İhracatçı, ödemediği KDV'yi iade olarak isteyemez; genel gider ve ATİK için isteyebileceği tutar, ihracat bedeli ile ihraç kaydıyla alış bedeli arasındaki farka genel oranın uygulanmasıyla sınırlıdır. Ayrıntılı anlatım ve belge listesi: İhraç kayıtlı satış faturası listesi ve KDV iadesi.
İhracat KDV iadesi hesaplama örneği
Basitleştirilmiş örnek (genel oran %20)
Bir tekstil imalatçısı Ağustos 2026'da kapanan beyannamelerle 1.500.000 TL mal ihraç ediyor.
- Azami iade edilebilir KDV: 1.500.000 × %20 = 300.000 TL
- İhraç edilen kumaş ve aksesuar alışlarının KDV'si (doğrudan yüklenim): 210.000 TL
- Elektrik, kira, nakliye gibi genel giderlerden ihracata isabet eden pay: 30.000 TL
- ATİK için kalan alan: 300.000 − 240.000 = 60.000 TL; dokuma makinesinden oranlama ile hesaplanan pay 25.000 TL
- Yüklenilen KDV: 210.000 + 30.000 + 25.000 = 265.000 TL
Ağustos beyannamesinde devreden KDV dahil toplam indirim KDV'si bu tutarı karşılıyorsa 265.000 TL iade istenebilir. Vergi borçlarına mahsup edilirse rapor ve teminat aranmaz; nakden istenirse 50.000 TL incelemesiz, kalan 215.000 TL YMM raporu, vergi inceleme raporu veya teminat karşılığı iade edilir.
Arama niyetine göre kısa cevaplar
İhracat indirilecek KDV listesine hangi alışlar girer?
İhracatın beyan edildiği döneme ait bütün indirimler girer; yalnız ihracatla ilgili olanlar değil. Hangi alışların ihracatın bünyesine girdiği yüklenilen KDV listesinde gösterilir.
İhracat yüklenilen KDV listesi neden önemlidir?
İade tutarının dayanağıdır. İhraç edilen malla ilişkilendirilemeyen, stokta kalan veya yurt içinde satılan malların alışları yüklenime alınamaz. KDVİRA olumsuzlukları da en çok bu listedeki belgeler üzerinden iade tutarını etkiler.
İhracat KDV iadesi ne kadar sürede alınır?
Tebliğ, mahsup taleplerinin belgelerin tamamlandığı tarihi takip eden 10 gün içinde tamamlanacağını, teminat karşılığı nakden iadelerin belgeler tamamlanıp kontrol raporu üretildikten sonra 10 gün içinde yapılacağını belirtir. Fiilî süre; eksiklik yazısı, teyitler ve rapor süreçlerine bağlıdır.
Sık yapılan hatalar
- Beyannamenin kapanma tarihi yerine fatura veya tescil tarihine göre dönem seçmek.
- İhracat bedelini fatura tarihindeki kurla çevirmek.
- Satış listesini GTİP bazında değil fatura bazında hazırlamak.
- Hizmet ihracında bedel Türkiye'ye gelmeden iade beklemek.
- İhraç kaydıyla alınan malların KDV'sini ihracatçının yüklenimine eklemek.
- Doğrudan yüklenimler azami tutarı aştığında aşan kısım için inceleme raporu gerektiğini gözden kaçırmak.
Kaynaklar
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (11 ve 12. maddeler (ihracat istisnası), 32. madde)
- Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği (konsolide metin) (II/A-1 Mal ihracı; II/A-2 Hizmet ihracı; II/A-8 İhraç kaydıyla teslimler; IV/A3)
- İnternet Vergi Dairesi: KDV İade Taleplerine Ait Listeleri Gönderme Kılavuzu (GİB yayını; içerikte Mart 2025 sürümündeki alan açıklamaları esas alınmıştır, güncel sürüm İnternet Vergi Dairesi kılavuzlar sayfasındadır)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel mevzuat ve mükellefin özel durumu dikkate alınmalıdır. İçerikleri nasıl hazırladığımızı editoryal ilkelerimizde anlatıyoruz.