Kısa cevap
Yüklenilen KDV listesi, iadesi talep edilen KDV'nin hangi alış belgelerinden geldiğini gösteren, belge bazında hazırlanan listedir. Her satırda faturanın tamamı değil, iade hakkı doğuran işlemin bünyesine giren KDV (doğrudan yüklenim, genel giderlerden pay veya ATİK payı) gösterilir. Belge bilgileri indirilecek KDV listesiyle aynı olmalı, liste toplamı iadesi talep edilen KDV hesaplama tablosuyla uyuşmalıdır.
Yüklenilen KDV nedir?
Yüklenilen KDV, bir işlemi gerçekleştirmek için yapılan alış ve giderler nedeniyle ödenen KDV'dir. İade açısından önemli olan, bu KDV'nin iade hakkı doğuran işlemin bünyesine giren kısmıdır. Tebliğe göre işlemin bünyesine giren KDV; teslimde malın üretimi, iktisabı, muhafazası ve teslimi, hizmette ise hizmetin meydana getirilmesiyle doğrudan veya dolaylı ilgisi bulunan harcamalar nedeniyle yüklenilen KDV'den oluşur.
Bu KDV'nin iade hakkı doğuran işlemin gerçekleştiği dönemde doğmuş olması şart değildir; işlemden önceki dönemlerde ödenen veya borçlanılan KDV de bu tutara dâhildir.
İndirilecek KDV ile yüklenilen KDV farkı
| İndirilecek KDV listesi | Yüklenilen KDV listesi | |
|---|---|---|
| Soru | İade döneminde hangi alışlar indirildi? | İade edilecek KDV hangi alışlardan geliyor? |
| Kapsam | Dönemin tüm indirimleri | Yalnız iade hakkı doğuran işlemin bünyesine giren kısım |
| Dönem | Kural olarak iade hakkı doğuran işlemin beyan edildiği dönem (indirimli oranda birleşik liste) | Önceki dönemlerde yüklenilen KDV de olabilir |
| Tutar | Faturanın KDV'si | Faturanın KDV'si ve bünyeye giren KDV ayrı kolonlarda |
| 3333333333 | Belirli şartla kullanılabilir | Kullanılamaz |
| Yüklenim türü / işlem türü | Yok | Her satırda zorunlu |
Bünyeye giren KDV nedir?
Bünyeye giren KDV, faturadaki KDV'nin iade hakkı doğuran işleme isabet eden kısmıdır. Faturadaki mal veya hizmetin tamamı iade istenen dönemde istisna kapsamındaki işlemin bünyesine girdiyse faturanın KDV'sinin tamamı yazılır; bir kısmı girdiyse yalnız o kısım yazılır. Kılavuzun ifadesiyle, listede "Bünyeye Giren Mal ve/veya Hizmetin KDV'si" sütununa kadar olan belge bilgileri indirilecek KDV listesindeki bilgilerle aynı olmalıdır.
Bir fatura, iki işlem türü
Kılavuzdaki örnekte 19.03.2019 tarihli bir faturayla alınan malın KDV'si 684 TL'lik kısmı ihraç edilen malın (301), 756 TL'lik kısmı teslim edilen teşvikli yatırım malının (308) bünyesine girmektedir. Fatura iki satıra yazılır; KDV hariç tutar ve KDV her iki satırda indirilecek KDV listesindeki gibi aynı kalır, yalnız bünyeye giren KDV 684 ve 756 TL olarak ayrıştırılır ve işlem türü kolonuna 301 ve 308 yazılır.
Yüklenilen KDV hesabı nasıl yapılır?
Tebliğe göre iade hakkı doğuran işlemle ilgili talep edilecek KDV üç kalemden oluşur ve bu sırayla hesaplanır:
- Doğrudan yüklenimler İşlemin doğrudan girdisini oluşturan mal ve hizmetler: ticari mal, hammadde, yardımcı madde, fason işçilik.
- Genel giderlerden pay İşlemle ilgili telefon, kırtasiye, posta, ulaşım, konaklama, akaryakıt, elektrik, su, büro malzemesi, muhasebe, reklam, temizlik, kira gibi genel imal ve genel idare giderlerinin işleme isabet eden kısmı.
- ATİK payı Doğrudan yüklenim ve genel gider payı azami iade tutarının altında kalırsa, aradaki fark kadar amortismana tabi iktisadi kıymetler nedeniyle yüklenilen KDV'den pay verilebilir.
İade hakkı doğuran işlemle ilgisi bulunmayan giderlerin KDV'si iade hesabına dâhil edilmez.
Doğrudan yüklenimler
İhraç edilen malın hammaddesi, satışı yapılan ticari malın alış faturası, fasona yaptırılan işçilik gibi harcamalardır. Yüklenim türü kolonuna 1 yazılır.
Genel giderler
Genel giderler dönemin bütün faaliyetlerine hizmet eder; bu yüzden tamamı değil, iade hakkı doğuran işleme isabet eden pay yüklenime alınır. Payın hesap yöntemi (örneğin hasılat oranı) dosyada tutarlı uygulanmalı ve belgelenmelidir. Yüklenim türü kolonuna 2 yazılır. Kılavuz, genel gider ve ATİK kalemlerinde de belge detayı yazılmasını ister; "genel giderler" diye tek satır açılamaz.
ATİK kaynaklı yüklenimler
Amortismana tabi iktisadi kıymetlerden (makine, taşıt, tesis) pay verilebilmesi için kıymetin iade hakkı doğuran işlemde kullanılması gerekir. Mükellefin kendi imal ve inşa ettiği ATİK'lerde, aktife alınıp iade hakkı doğuran işlemde fiilen kullanılmaya başlandığı dönemden itibaren pay verilir. Yüklenim türü kolonuna 3 yazılır.
55 Seri No.lu Tebliğ ile gelen oranlama yöntemi (RG 04.09.2025)
ATİK'e ilişkin yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV'den, ATİK'in iade hakkı doğuran işlemde kullanılmaya başlandığı tarihten itibaren şöyle pay verilir:
- Oran = (ATİK'in kullanılmaya başlandığı dönemden iade dönemine kadar, bu dönem dahil, iade hakkı doğuran işlem bedelleri toplamı) ÷ (aynı sürede ATİK'in kullanıldığı tüm işlemlerin bedeli toplamı)
- Bu döneme kadar verilebilecek azami pay = ATİK KDV'si × Oran
- Bu dönemde verilecek pay = Azami pay − önceki dönemlerde bu ATİK'ten verilen paylar toplamı (sonuç eksiyse o dönem pay verilmez)
Hesap her ATİK için ayrı yapılır. Birden fazla ATİK kullanarak üretim yapan işletmelerde, iade hakkı doğuran işlemlerde kullanılan ve aynı vergilendirme döneminde aktife kaydedilen ATİK'ler için tek hesaplama yapılabilir. HİS sertifikası sahipleri tüm ATİK'ler için tek hesaplama yapabilir (57 Seri No.lu Tebliğ, RG 31.01.2026). ATİK'ten pay verildiğinde bu hesaplamayı gösteren tablo iade dosyasına eklenir.
Tebliğdeki örnekten özet
Bir taşımacılık şirketi 2023/Aralık'ta 1.000.000 TL'lik KDV'si indirimle giderilemeyen bir çekici alıyor. 2024/Şubat'ta kümülatif iade hakkı doğuran işlem bedeli 2.000.000 TL, kümülatif toplam işlem bedeli 8.000.000 TL: oran 0,25, verilebilecek azami pay 250.000 TL. O dönemde azami iade edilebilir KDV 400.000 TL, doğrudan yüklenim ve genel gider 250.000 TL olduğundan ATİK'ten verilebilecek pay 150.000 TL ile sınırlı kalıyor. Mart'ta oran 0,20'ye düşünce azami pay 200.000 TL; önceki 150.000 TL düşülünce Mart'ta 50.000 TL pay veriliyor.
Azami iade edilebilir KDV ile ilişkisi
Bir dönemde iade konusu yapılabilecek KDV, kural olarak o dönemdeki iade hakkı doğuran işlem bedelinin genel KDV oranıyla çarpımını aşamaz (10.07.2023'ten itibaren %20). Doğrudan yüklenimler nedeniyle bu tutardan fazla iade istenirse aşan kısım münhasıran vergi inceleme raporu sonucuna göre iade edilir.
Özel sınırlar
- İhraç kaydıyla veya DİİB kapsamında KDV ödemeden mal alan ihracatçı, ödemediği KDV'yi iade isteyemez; genel gider ve ATİK için isteyebileceği tutar, ihracat bedeli ile KDV'siz alış bedeli arasındaki farka genel oranın uygulanmasıyla bulunur.
- 55 Seri No.lu Tebliğ bu kuralı genelleştirmiştir: iadeye konu işlemle ilgili KDV ödemeden temin edilen mal ve hizmetler için iade istenemez; azami tutar, işlem bedeli ile KDV'siz alım bedeli arasındaki farka genel oran uygulanarak bulunur.
- Teminat karşılığı ithal edilen petrol ürünlerinde ÖTV teminatı üzerinden ödenen KDV'nin ihracat nedeniyle iade hesabına dâhil edilmesi durumunda azami tutarı aşan KDV için vergi inceleme raporu aranmaz (58 Seri No.lu Tebliğ, RG 16.06.2026).
İade hesabıyla ilişkisi
İadesi talep edilen yüklenilen KDV, iade talep edilen dönemde toplam indirilecek ve devreden KDV'den çıkarılır ve sonraki aya devreden KDV'nin içinde yer almaz. Mükellef, iadeye ilişkin düzeltme fişi düzenlenene kadar tercihini değiştirip bu KDV'yi indirim yoluyla gidermeyi seçebilir; bu durumda iade talebi yazılı dilekçeyle iptal edilir.
31.10.2024 tarihli değişiklikle, tam istisna kapsamındaki işlemlerde yüklenilen KDV; yüklenildiği dönem ile iadenin talep edildiği dönem arasındaki devreden KDV ile karşılaştırılmaksızın, iadenin talep edildiği dönem beyannamesindeki toplam indirim KDV ile karşılaştırılarak sonuçlandırılır.
Hangi faturalar yüklenime alınabilir?
- İade hakkı doğuran işlemle doğrudan veya dolaylı ilişkilendirilebilen alış ve giderler.
- İndirim hakkı kullanılmış belgeler: yüklenilen KDV listesine giren her belge, indirilecek KDV listesinde (ilgili dönemde) yer almış olmalıdır.
- Gider belgesi kabul edilen yazar kasa ve perakende satış fişleri (tek tek yazılarak).
- YMM KDV İadesi Tasdik Raporu hizmeti nedeniyle yüklenilen KDV, indirim hesaplarına alındığı dönemin veya sonraki dönemlerin iade hesabında dikkate alınabilir.
- Tam istisna kapsamındaki işlem sonrası mükellef aleyhine oluşan kur farkı faturalarının KDV'si, işlemin gerçekleştiği döneme ait yüklenilen KDV hesabına dâhil edilebilir; fatura iade sonuçlandıktan sonra gelirse indirildiği dönemin iade hesabında dikkate alınır.
Hangi dönem dikkate alınır?
Listede iki dönem kolonu vardır ve karıştırılmamalıdır:
- Belgenin İndirime Konu Edildiği KDV Dönemi: Belge hangi dönemin indirilecek KDV hesabına alındıysa o dönem. 2015/11 iade döneminden itibaren yüklenilen KDV listesi verilen tüm iade türlerinde zorunludur.
- Belgenin Yüklenildiği KDV Dönemi: Belgenin hangi ayın satışları için yüklenime konu edildiği. Mart 2025 kılavuzuna göre 406 ve 439 işlem türlerinde zorunludur. Aynı belge farklı aylardaki satışlar için bölünerek, bu kolon farklı dönemlerle birden fazla satıra yazılabilir.
Yüklenilen KDV listesinin kolonları
| # | Kolon | Not |
|---|---|---|
| 1–8 | Sıra no, tarih, seri, sıra no, satıcı unvanı, VKN/TCKN, cins, miktar | İndirilecek KDV listesiyle aynı kurallar; 3333333333 kullanılamaz |
| 9 | Alış Faturasının KDV Hariç Tutarı | Faturanın tamamı; bölünen satırlarda da aynı |
| 10 | Alış Faturasının KDV'si | Faturanın tamamı; ithalatta gümrükte ödenen KDV |
| 11 | Bünyeye Giren Mal ve/veya Hizmetin KDV'si | İşleme isabet eden kısım |
| 12 | GGB Tescil No'su (Alış İthalat İse) | İthalatta |
| 13 | Belgeye İlişkin İade Hakkı Doğuran İşlem Türü | Beyanname kodu (301, 308, 406…) |
| 14 | Yatırım Teşvik Belge Numarası | Yalnız 308, 339, 440, 442; 2025/Ocak ve sonrası |
| 15 | Yüklenim Türü | 1 doğrudan · 2 genel gider · 3 ATİK |
| 16 | Belgenin İndirime Konu Edildiği KDV Dönemi | YYYYAA |
| 17 | Belgenin Yüklenildiği KDV Dönemi | YYYYAA; 406/439'da zorunlu |
| 18–19 | Aracın Plaka / Şasi Numarası | Yalnız uluslararası karayolu taşımacılığında |
Aynı belgede birden fazla yüklenim türü varsa (ör. hem doğrudan hem genel gider), belge yüklenim türüne göre bölünerek yazılır.
İndirilecek KDV listesiyle yapılması gereken kontroller
- Her yüklenim satırının belge kimliği (VKN + seri + sıra no + tarih) indirilecek KDV listesinde bulunuyor mu?
- KDV hariç tutar ve KDV iki listede aynı mı?
- Bölünmüş belgelerde bünyeye giren KDV'lerin toplamı faturanın KDV'sini aşıyor mu?
- "İndirime konu edildiği dönem", indirilecek KDV listesindeki "indirim hakkının kullanıldığı dönem" ile aynı mı?
- İşlem türü bazında liste toplamı, hesaplama tablosu ve beyannamedeki yüklenilen KDV ile aynı mı?
Yüklenilen KDV listesindeki yaygın hatalar
Mükerrer yüklenim
Aynı belgenin aynı işlem türü ve aynı yüklenim dönemi için iki kez yazılması. Farklı dönemlerin iade dosyalarında aynı faturanın tekrar yüklenime alınması da mükerrerdir; önceki dosyalarda kullanılan tutar düşülmeden yeniden yüklenim yapılamaz.
Fazla yüklenim
Bünyeye giren KDV'nin faturanın KDV'sini aşması, genel gider payının işlemle orantısız hesaplanması veya ATİK payının azami tutarı aşacak şekilde verilmesi.
Yanlış dönem
"İndirime konu edildiği dönem" yerine fatura tarihinin ayının yazılması; 406/439'da "yüklenildiği dönem" kolonunun boş bırakılması veya indirimli oran hesaplama tablosundaki aylarla uyuşmaması.
Yanlış KDV
İthalatta faturadaki tutarın yazılması (doğrusu gümrükte ödenen KDV), iskonto veya kur farkı faturalarının hesaba yansıtılmaması, 7194 sayılı Kanun kapsamındaki giderlerde sınırlanan KDV yerine tamamının yazılması.
İade hakkı doğuran işlemle ilişkilendirilemeyen faturalar
İhraç edilmeyen, stokta kalan veya yurt içinde satılan mallara ait alışların ihracat yüklenimine alınması; iade hakkı doğuran işlemle ilgisi kurulamayan giderlerin genel gider payına katılması. Tebliğ, işlemle ilgisi bulunmayan giderler dolayısıyla yüklenilen KDV'nin iade hesabına dâhil edilmeyeceğini açıkça belirtir.
KDVİRA kontrolleri
Yüklenilen KDV listesi, KDVİRA sisteminde indirilecek KDV listesiyle birlikte sorgulanır. Kontrol raporunda yüklenime alınan belgeleri düzenleyen mükellefler hakkında olumsuz rapor veya tespit çıkarsa, bu belgelere isabet eden iade tutarı için Tebliğin (IV/A2) bölümündeki işlemler başlar. Ayrıntı: KDVİRA ve kontrol raporları.
Yüklenilen KDV kontrol listesi
Excel çalışma şablonu
İade hakkı doğuran işlemin bünyesine giren KDV'yi belge bazında listelemek için çalışma şablonu. Kodlar sayfasında işlem türü ve yüklenim türü kodları, Kontrol sayfasında bünyeye giren KDV'nin fatura KDV'sini aştığı satırların sayısı yer alır.
Resmî format değildir; kolon başlıkları GİB İnternet Vergi Dairesi kılavuzundaki alan sırasına göre hazırlanmıştır. Yüklemeden önce İnternet Vergi Dairesi'ndeki güncel örnek dosya ile karşılaştırın. Tüm şablonlar
Kaynaklar
- Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği (konsolide metin) (IV/A3-1 İadesi talep edilebilecek KDV; IV/A3-7.3 Yüklenilen KDV listesi; IV/A3-7.4 Hesaplama tablosu)
- İnternet Vergi Dairesi: KDV İade Taleplerine Ait Listeleri Gönderme Kılavuzu (1.1.2 Yüklenilen KDV listesine belge girişi)
- 55 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (RG 04.09.2025/33007: ATİK payının hesaplanması)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel mevzuat ve mükellefin özel durumu dikkate alınmalıdır. İçerikleri nasıl hazırladığımızı editoryal ilkelerimizde anlatıyoruz.