Kısa cevap
Teminat karşılığı iadede mükellef, nakden iade sınırını aşan ve YMM raporu veya vergi inceleme raporuna bağlı tutar için teminat vererek iadeyi rapor beklenmeden alır. Teminat, sınırı aşan kısmın tamamı kadardır; iade belgeler tamamlanıp kontrol raporu üretildikten ve teminat teyit edildikten sonra 10 gün içinde yapılır. Teminat, işlem türüne göre YMM raporu veya vergi inceleme raporuyla çözülür.
Ne zaman teminat verilir?
Tebliğin (IV/A3-5.1) bölümüne göre, incelemesiz nakden iade sınırını aşan ve işlem türü itibarıyla YMM raporu veya vergi inceleme raporuna bağlanan iadelerde, henüz rapor ibraz edilmeden veya inceleme yapılmadan teminat gösterilirse iade yapılır. Teminat, iadeye konu işlem türüne göre vergi inceleme raporu veya YMM raporuna dayanılarak çözülür.
- Adi ortaklık ve iş ortaklıklarında teminat mektubunun veya kefalet senedinin ortaklardan biri adına düzenlenmesi yeterlidir.
- Mükellefin teminatın YMM raporuyla çözüleceğini belirtmemesi nedeniyle incelemeye sevk edilmesi, sonradan YMM raporuyla çözülmesine engel değildir.
- Nakden iade, dilekçe, teminat ve diğer belgeler tamamlanıp kontrol raporu üretildikten ve teyitler yapıldıktan sonra 10 gün içinde yerine getirilir.
Teminat türleri
6183 sayılı Kanun'un 10. maddesinde sayılan kıymetlerden biri veya birkaçı teminat olabilir. Uygulamada en yaygın iki tür:
| Tür | Şart |
|---|---|
| Banka teminat mektubu | 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na göre faaliyet gösteren bankaca düzenlenmiş; paraya çevrilmesi konusunda hiçbir sınırlayıcı şart taşımayan, Tebliğ ekindeki kesin ve süresiz teminat mektubu örneğine (EK:18) uygun |
| Sigorta şirketi kefalet senedi | Türkiye'de yerleşik sigorta şirketince, Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) ekindeki örneğe uygun, süresiz ve şartsız |
İVD'deki iade talebi ekranında banka/katılım bankası teminat mektubu, e-teminat mektubu veya kefalet senedi seçilir; aynı dönemde en fazla beş referans numarası girilebilir (GİB kılavuzu).
Teminatın teyidi
Teminat mektubu ve kefalet senedi teyit edilmeden iade sonuçlandırılmaz. Teyit öncelikle bankalar ve sigorta şirketlerinin Bakanlık veri ambarına gönderdiği bilgilerle elektronik ortamda yapılır; elektronik bilgiye ulaşılamazsa banka şubesinden veya sigorta şirketinden doğrudan teyit alınır.
Teminat tutarları
| Durum | Teminat |
|---|---|
| Genel teminat karşılığı iade | Sınırı aşan kısmın tamamı |
| Artırımlı teminat (YMM raporlu nakden iade) | İade tutarının %120'si; 5 iş günü içinde iade |
| Artırımlı teminat: İTUS sahibi | İade tutarının %60'ı |
| İTUS sertifikasıyla teminat karşılığı iade | Sınırı aşan kısmın %8'i (DTSŞ ve SDŞ'de %4'ü) |
| Teminat/YMM raporlu iadede eksiklik giderilmeyip incelemeye sevk | İade tutarının %150'si banka teminat mektubu |
| Tedarikçide olumsuzluk, nakden iade (IV/A2-11) | Sahte belge düzenleme rapor/tespiti olanlardan alışlara isabet eden kısmın 3 katı; diğer olumsuzluklarda 2 katı |
| Adresinde bulunamama tespiti olan mükellef | İade talepleri 2 kat teminat veya VİR |
| Kendisi hakkında sahte belge düzenleme raporu olan mükellef | 5 kat (muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgede 4 kat); teminat VİR ile çözülür |
| Kendisi hakkında sahte belge kullanma raporu olan mükellef | 4 kat (yanıltıcı belgede 3 kat) |
Olumsuzluk katları Tebliğin (IV/A2) bölümündeki durumların türüne (rapor/tespit, düzenleme/kullanma) göre değişir; yukarıdaki satırlar başlıca örneklerdir.
Teminatın çözülmesi
- Teminat mektupları ve kefalet senetleri, işlem bazında kabul edilen YMM raporu veya vergi inceleme raporu sonucuna göre iade edilir.
- Vergi dairesi iade ederken mektuba "KDV iadesi dolayısıyla alınan bu teminat mektubunun vergi dairemizde olan işlemi sona ermiştir" şerhini düşer, tarih ve mühürle imzalar; banka ayrıca teyit almadan işlem yapabilir.
- YMM raporuyla çözülecek teminatta rapor, iadenin yapıldığı tarihten itibaren 6 ay içinde ibraz edilir. Haklı mazerette 6 ay ek süre verilebilir; süreler içinde rapor verilmezse iade incelemeye sevk edilir ve teminat inceleme raporuna göre çözülür.
- Artırımlı teminatta YMM raporu ibraz edilince kontroller iki ay içinde tamamlanır; eksiklik yoksa teminat iade edilir.
Kontrol listesi
Kaynaklar
- Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği (konsolide metin) (IV/A3-5 Teminat karşılığı iade; IV/A3-4.1; IV/A1; IV/A2 teminat katları; EK:18 teminat mektubu örneği)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel mevzuat ve mükellefin özel durumu dikkate alınmalıdır. İçerikleri nasıl hazırladığımızı editoryal ilkelerimizde anlatıyoruz.